Sayfa metinleri ve açıklamaları
Aradığınız ayrıntıyı sayfa bazında okuyabilirsiniz. Ekran görüntüleri ve tablolar için belge önizlemesini kullanın.
Sayfa 1
MUHASEBE FİŞLERİNİN
ELEKTRONİK ORTAMDA
OLUŞTURULMASI VE SAKLANMASI
1 Sıra No.lu Elektronik Defter Genel Tebliği’nin, Muhasebe fişlerinin
İbrazı bölümünde yer alan e-Defter uygulamasına dahil olan
mükelleflerin E-Defter ve berat dosyaları ile birlikte “Muhasebe Fişleri”ni
de kâğıt ve/veya elektronik ortamda muhafaza etmesi de zorunludur.
Kâğıt ortamda tutulması tercih edilen muhasebe fişleri hariç olmak üzere,
elektronik ortamda oluşturulan muhasebe fişlerinin veri bütünlüğünün
sağlanması ile kaynağının inkâr edilmezliğinin, Nitelikli Elektronik
Sertifika (NES) veya Mali Mühürle zaman damgalı bir şekilde ile garanti
altına alındığı ve bu nedenle kâğıt ortamında saklanmayacağı ve
elektronik ortamdaki bu dosyaların kâğıt ortamdaki halinin hukuken
hüküm ifade etmeyecektir.
Elektronik muhasebe fişlerinin düzenlenmesi ve bu fişlere konu
muamelelerin defterlere kayıtlarının yapılmasında 213 sayılı Kanunun
“Kayıt zamanı” başlıklı 219’uncu maddesinde yer alan hükümler başta
olmak üzere gerek 213 sayılı Kanunun diğer maddeleri gerekse ilgili
Mevzuatlarında belirlenen hükümlere uyulması gerektiği tabiidir.
Her bir muhasebe fişinin ayrı ayrı olarak onaylanması esas olmakla
birlikte aynı tarihe ait muhasebe fişlerinin aynı elektronik dosya içinde
topluca elektronik ortamda NES veya Mali Mühür ile zaman damgalı
olarak onaylanması da mümkündür.
Muhasebe fişlerine konu muamelelerin 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun
219. maddesinde yer alan hükümler uyarınca, en geç 45 gün içinde bu
fişlerden yararlanılarak yevmiye defterine kayıtlarının yapılması
gerekmektedir.
16 Kasım 2020
İlgili Versiyon/lar: ETA:SQL, ETA:V.8-SQL
İlgili Modül/ler: E-Defter modülü
Sayfa 2
Programımızda E-Muhasebe Uygulaması
Programımızda e-muhasebe fişleri hazırlanması, mühürlenmesi,
paketlenmesi, E-Defter modülü aracığıyla yapılmaktadır.
Uygulama Adımları
1-E-Muhasebe Parametrelerin Düzenlenmesi
Şirket Bilgileri modülü, Servis İşlemleri, Parametreler, Genel
Parametreler, E-Defter Genel Parametreleri/E-Muhasebe Parametreleri
bölümüne girilir.
Bu bölümde, e-muhasebe işlemlerinde kullanılacak, Başlangıç Ay/Yıl
bilgisi, oluşacak dosyalar için klasör yolu, şema dosya yolu ve diğer
bilgiler tanımlanır.
Ekran1: E-Muhasebe Parametreleri
E-Muhasebe Kullanım Parametreleri
• E-Muhasebe Uygula: İlgili şirkette e- muhasebe fişleri
hazırlanacak ise bu parametre işaretlenir.
• Başlangıç Ay/Yıl: Başlangıç dönemine ait ay ve yıl belirtilir.
Sayfa 3
Yevmiye Onay Parametreleri
• Gün Sayısı: Bu alana yazılan gün sayısına göre muhasebe fişi
kaydı sırasında, Kayıt Gün Kontrolü parametrelerine uygun olarak
kontrol yapılması sağlanır. Aynı zamanda ilgili raporlar alındığında,
bu alana yazılan gün sayısına göre fişlerin mühürlenmesi için kalan
gün sayısı veya geçmiş gün sayısı raporu alınabilir.
• Kayıt Gün Kontrolü
0-Hayır: İlgili parametre “0-Hayır” olarak seçildiğinde, program
Muhasebe fişi kaydı sırasında “Gün Sayısı” parametresindeki
süreyi dikkate almadan yevmiye kayıt girişinde veya düzeltmede
uyarı vermez, fişin kaydedilmesine izin verilir.
1-Evet: İlgili parametre “1-Evet” olarak seçildiğinde, program
Muhasebe fişi kaydı sırasında “Gün Sayısı” parametresindeki
süreyi dikkate alarak eğer tarih geçmiş ise “İşlem tarihi e-
muhasebe için verilen gün süresinden fazla” hata mesajı verir, fişin
kaydedilmesine izin verilmez.
2-Sor: İlgili parametre “2-Sor” olarak seçildiğinde, program
Muhasebe fişi kaydı sırasında “Gün Sayısı” parametresindeki
süreyi dikkate alarak eğer tarih geçmiş ise uyarı mesajı verilir,
kullanıcı tercihine göre işleme devam edebilir.
• İptal Gün Kontrolü
0-Hayır: İlgili parametre “0-Hayır” olarak seçildiğinde, Muhasebe
fiş iptali sırasında “Gün Sayısı” parametresindeki süreyi dikkate
almadan yevmiye fiş iptal işleminde uyarı vermez, fişin iptal
edilmesine izin verilir.
1-Evet: İlgili parametre “1-Evet” olarak seçildiğinde, program
Muhasebe fiş iptali sırasında “Gün Sayısı” parametresindeki süreyi
dikkate alarak eğer tarih geçmiş ise “İşlem tarihi e-muhasebe için
verilen gün süresinden fazla” hata mesajı verir, fişin iptal
edilmesine izin verilmez.
2-Sor: İlgili parametre “2-Sor” olarak seçildiğinde, program
Muhasebe fiş iptal sırasında “Gün Sayısı” parametresindeki süreyi
dikkate alarak eğer tarih geçmiş ise uyarı mesajı verilir kullanıcı,
tercihine göre işleme devam edebilir.
Çalışılan Dizin ve Dizayn Bilgileri
• E-muhasebe Dosyaları: Oluşturulan e-muhasebe fişlerinin
bilgisayarda kaydedilmesi istenilen dosya dizin yolu belirtilir.
Sayfa 4
• Şema Dosyası: Oluşturulan e-muhasebe fişlerinin görüntülenmesi
için gerekli olan XSLT dosyasının bilgisayardaki konumu belirtilir.
E-Muhasebe XML Oluşturma
• Günlük Parçalama: Aşağıdaki seçenekler yardımı ile günlük
parçalama tipi tercihe bağlı seçilir.
0- Her fiş için ayrı dosya: Aynı tarihteki her bir yevmiye
kaydı için ayrı ayrı XML dosyası oluşturur.
1- Her gün için ayrı dosya: Aynı tarihteki bütün yevmiye
kayıtlarını toplu olarak tek bir XML dosyası oluşturur.
• Kontrol Tipi
0-Hayır: Bu parametre “Hayır” olarak seçildiyse,
E-Muhasebe Dosyaları Oluşturma bölümünde daha önce
mühürlenen veya paketlenen dosyaların, yeniden XML dosyası
oluşturmak istendiğinde program kontrol yapmaz, XML dosyaları
yeniden oluşturur.
1-Evet: Bu parametre “Evet” olarak seçildiyse, E-Muhasebe
Dosyaları Oluşturma bölümünde daha önce mühürlenen veya
paketlenen dosyalarının, yeniden XML dosyası oluşturmak
istendiğinde program kontrol yapar. “Başlangıç Tarihinden
Sonrasında Durumu Mühürlenmiş Olan Fiş/Fişler Var!” hata mesajı
verir, oluşturma işlemine devam etmez.
2-Sor: Bu parametre “Sor” olarak seçildiyse, E-Muhasebe
Dosyaları Oluşturma bölümünde daha önce mühürlenen veya
paketlenen dosyalarının, yeniden XML dosyası oluşturmak
istendiğinde program uyarı mesajı verir, kullanıcı tercihine göre
işleme devam edebilir.
• Fiş Detayları: Bu parametre isteğe bağlı çalışır, zorunlu değildir.
İşaretli ise XML oluştururken muhasebe fişindeki ilave fiş detayları
da XML dosyasına ilave edilir. Örneğin; F8-Detay Açıklamalar, Fiş
Özel Kodları vb.
• Kalem Detayları: Bu parametre isteğe bağlı çalışır, zorunlu
değildir. İşaretli ise XML oluştururken muhasebe fişindeki kalem
detayları da XML dosyasına ilave edilir. Örneğin; Açıklama1,2,3 vb.
Sayfa 5
E-Mühürleme İşlemleri
• Şema (Saha) Kontrolü: Bu parametre işaretlenirse E-Muhasebe
fişi oluşturma işlemi sırasında oluşan XML dosyasında eksik saha
olup olmadığını kontrol eder.
• Şematron (Data) Kontrolü: Bu parametre işaretlenirse
E-Muhasebe fişi oluşturma işlemi sırasında oluşan XML
dosyasında eksik veya yanlış bilgi olup olmadığını kontrol eder.
• İmza/Mühürleme Kontrolü: Bu parametre işaretlenirse
E-Muhasebe fişi oluşturma işlemi sırasında oluşan XML
dosyasındaki imza ile hata veya yanlışlık olup olmadığını kontrol
eder.
2-Örnek Muhasebe Kaydı
Muhasebe modülü Hareket Yeni Fiş Mahsup Fişi bölümünde,
yevmiye kayıtları kayıt edildiğinde, Düzenleme Bilgileri sayfasında yer
alan E-Muhasebe Bilgileri alanına “İşlem Saati” ve “İşlem Durumu”
bilgileri otomatik olarak gelmektedir.
Ekran 2: Örnek Muhasebe Fişi
Fiş kayıt sonrasında “İşlem Durumu: 0-İşlem Yapılmadı” olarak gelir.
İşlem Durumu pozisyonu, E-Defter modülü / E-Muhasebe İşlemleri
menüsünde XML dosyalarını oluşturma, mühürleme, paketleme işlem
adımlarına göre program tarafından otomatik olarak değişmektedir.
Sayfa 6
3-E-Muhasebe Fişi Hazırlama/Mühürleme/Paketleme Adımları
E-Muh. Dosyaları Oluşturma
E-Defter modülü, E-Muh. İşlemleri E-Muh. Dosyaları Oluşturma
bölümüne girilir.
Ekran 3: E-Muhasebe İşlemleri
Bu bölümde e-muhasebe fişi oluşturulacak işlem tarihi aralığı girilir ve
F2-XML Oluş. Butonu yardımı ile XML dosyaları oluşturulur.
Ekran 4: E-Muh. Dosyaları Oluşturma İşlemleri
Sayfa 7
E-Muh. Dosyaları Mühürleme
Bu bölümde mühürsüz olan XML dosyaları, işlem tarihi aralığı girilerek
F2-XML Mühürleme butonu yardımı ile mühürlenir. Aynı zamanda
mühürlü XML dosyasında zaman damgası zorunludur. Program
mühürleme esnasında zaman bilgisini de XML dosyalarına yazmaktadır.
Ekran 5: E-Muh. Dosyaları Mühürleme İşlemi
E-Muh. Dosyaları Paketleme
Bu bölümde Mühürlü XML dosyalarının paketleme işlemi, işlem tarih
aralıkları girilerek F2-Paketleme butonu yardımı ile oluşturulur.
Ekran 6: E-Muh. Dosyaları Paketleme İşlemi
Paketlenen dosyalar istenildiğinde ibraz edilmek üzere saklanır.
Sayfa 8
E-Muhasebe Raporları
Muhasebe Fiş Durum Listesi
Muhasebe modülünde girilen tüm yevmiye kayıtlarının, “Mühürleme İçin
Son Gün” kontrolündeki günü hesaba katarak mühürleme için
Yasal Tarihi Geçmeyenler ve Yasal Tarihi Geçen fişlerin parametreye
göre raporu alınabilir.
• Mühürleme İçin Son Gün: E-defter Genel Parametreleri/E-
muhasebe Parametreleri sayfasında belirtilen Gün Süresini,
rapora otomatik olarak taşımaktadır. Aynı zamanda gün süresi
ekranda manuel olarak da değiştirilebilir.
• Yasal Tarihi Geçmeyenler: Bu parametre işaretlendiğinde
muhasebe fişlerinin mühürleme işlemi için kalan günlerin ve son
gün tarihinin raporu alınır.
• Yasal Tarihi Geçenler: Bu parametre işaretlendiğinde, muhasebe
fişlerinin mühürleme işlemi için, yasal tarihi geçen fişlerin raporu
alınır.
Ekran 7: Muhasebe Fişleri E-Muh. Durum Listesi
F2-Görüntüle butonuna basılarak rapor görüntüsü alınır. İstendiğinde bu
rapor F5-Excel butonu ile Excel’e aktarılabilir. F4-Yazdır butonu ile rapor
yazdırabilir.
Sayfa 9
Ekran 8: E-Muhasebe Fişleri Durum Listesi
Muhasebe Fiş XML Dosya Dökümü
Bu rapor yardımı ile e-muhasebe dosyaları oluşturulmuş, mühürlenmiş
veya paketlenmiş XML dosyalarının toplu olarak raporu alınır.
Ekran 9: Muhasebe Fiş XML Dosya Dökümü
Sayfa 10
Fiş Tarih aralıkları ve İşlem durumu belirlenerek Tablo Güncelle
butonuna basılarak muhasebe fiş XML tablosu oluşturulur. Daha sonra
F2-Görüntüle butonuna basılarak rapor görüntüsü alınır.
Ekran 10: Muhasebe Fiş XML Dosya Dökümü
