E-Serbest Meslek Makbuzu Düzenlenmesi

E-SERBEST MESLEK MAKBUZU DÜZENLENMESİ 487 Sıra No.lu Vergi Usul Kanunu Genel Tebliği ile yürürlüğe giren e-Serbest Meslek Makbuzu (e-SMM) Uygulaması, Serbest Meslek Makbuzunun Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından belirlenen standartlara uygun olarak elektronik ortamda oluşturulması, muhafazası, ibrazı ve raporlanmasını kapsayan uygulamadır. Büro Otomasyonu modülü ile: • Serbest meslek makbuzlarının oluşturulup gönderilmesi sağlanır. • Makbuzların oluşturulması sırasında mükellefin defterine ve serbest meslek erbabının defterlerine entegrasyon yapılarak işletme/muhasebe fişleri oluşturulabilir. • Makbuzların tüm mükellefler için toplu oluşturulması sağlanabilir. • Mükellef kartlarına ait borç/alacak takibi yapılabilir. Uygulama Adımları 1-Şirket Bilgileri Modülünde Yapılması Gereken Tanımlamalar Şirket Bilgileri modülü, Servis  Sabit Tanımlar  Parametreler  Genel Parametreler  Büro Otomasyonu Genel Parametreleri bölümüne girilir. Entegrasyon Bilgileri Sayfası: • Makbuzların oluşturulması sırasında Serbest Meslek Erbabının defterlerine entegrasyon yapılarak işletme/muhasebe fişleri oluşturabilmek için Şirket Bilgileri modülü, Servis  Sabit Tanımlar  Parametreler  Genel Parametreler  Büro Otomasyonu Genel Parametreleri bölümüne girilir. • Entegrasyon Parametreleri sekmesinde, Serbest Meslek Erbabının; Şirket Tipi, Şirket Kodu, Şirket Dönemi bilgileri doldurulur. • Şirket Tipi Bilanço seçili ise, Muhasebe Bağlantı Bilgileri alanı doldurulmalıdır. • Şirket Tipi İşletme ise, İşletme Bağlantı Bilgileri doldurulur. 6 Ocak 2020 İlgili Versiyon/lar : ETA:SQL, ETA:V.8-SQL İlgili Modül/ler: Büro Otomasyonu

Ekran 1: Büro Otomasyonu Genel Parametreleri, Entegrasyon Parametreleri E-SMM Parametreleri / Ana Bilgiler Sayfası: Bu sayfada, E-SMM işlemlerinde kullanılacak Başlangıç Tarihi, Giden Dosya Dizinleri, Şema Dosyası yolu, Şirket Kodu ve Vergi Hesap Numarası gibi bilgiler tanımlanır. Ekran 2: Büro Otomasyonu Genel Parametreleri, Ana Bilgiler • Başlangıç Tarihi: E-SMM başlangıç tarihi tanımlanır. • E-SMM Uygula: İlgili şirkette E-SMM uygulanacaksa bu parametre işaretlenir. • Şirket Bilgileri: Bu bölümdeki şirket kodu otomatik olarak dolu gelir. Şirketin vergi hesap numarası tanımlanır.

• Dizayn Bilgileri: Oluşturulan E-SMM dosyaların görüntülenmesi için gerekli olan XSLT dosyasının bilgisayardaki konumu belirtilir. • Mühürsüz XML Dosyalar: Oluşturulan e-serbest meslek makbuzların, bilgisayarda kaydedilmesi istenilen dosya dizinleri belirtilir. • Arşivlenen Dosyalar: Gönderilen E-SMM dosyalarının saklanacağı arşiv dosya dizini belirtilir. • Mükellef Adres Bilgileri: Makbuz düzenlenirken Adres Bilgilerinin nereden alacağı belirlenir. o Genel: Bu seçenek ile adres bilgilerinin Mükellef kartında dolu ise karttan, mükellef kartı yok ise hareket fişinden geleceği belirlenir. o Kart: Bu seçenek ile mükellef kartında adres bilgileri tanımlı ise, makbuz düzenlenirken bilgileri karttan otomatik alır. Fiş işlerken adres sahalarının açık olmasına gerek yoktur, makbuz dosyasına otomatik olarak getirilir. o Hareket: Bu seçenek ile fiş düzenlenirken mükellef kartı açmak istenmiyorsa adres bilgilerini karttan alınamayacağı için, fiş düzenlenirken ilgili sahalara manuel yazılması gerekir. Bu yöntem tercih ediliyorsa Adres sahaları açık olmalıdır. • Gönderi Şekli: Makbuzun nasıl gönderileceği belirlenir. o Kâğıt: Muhatabının talebi doğrultusunda Kâğıt seçeneğinin seçilmesi halinde, makbuz yazdırılır, imzalanır ve muhatabına verilir. Düzenlenen makbuz Entegratöre gönderilir. Entegratör firma, Gelir İdaresi Başkanlığına rapor iletir. Muhataba mail olarak gönderilmez. o Elektronik: Muhatabının talebi doğrultusunda Elektronik seçeneğinin seçilmesi halinde ilgili makbuz dosyası Entegratör sistemine gönderilir. Entegratör firma, muhatabın tanımlı mail adresine mail olarak gönderir. Entegratör firma, Gelir İdaresi Başkanlığına rapor iletir. E-SMM Parametreleri / Açıklama Bilgileri Sayfası: • Bu bölümden makbuzda yazılan ve makbuz görüntüsünde açıklama olarak çıkması istenen ek sahalar var ise işaretlenerek görüntü de çıkması sağlanır. Ekran 3: Büro Otomasyonu Genel Parametreleri, Açıklama Bilgileri

E-SMM Parametreleri / Vergi Bilgileri Sayfası: • Bu sayfada makbuz dosyasında çıkması istenen KDV, Stopaj, Tevkifat başlıkları tanımlanır. Ekran 4: Büro Otomasyonu Genel Parametreleri, Vergi Bilgileri E-SMM Parametreleri / Entegrasyon Bilgileri Sayfası: • Bu bölümden özel entegratör entegrasyonu için gerekli tanımlamalar yapılır. Ekran 5: Büro Otomasyonu Genel Parametreleri, Entegrasyon Bilgileri • Entegratör Bilgileri: Bu bölümde özel entegrasyon yöntemi için entegratör firma seçilir. Ayrıca üye bilgileri doldurulur. • On-Line E-SMM: Makbuzun kayıt esnasında anlık gönderilmesi isteniyorsa, “Evet” ya da “Sor” seçenekleri seçilir.

• Kayıt Sonrası E-SMM Dosyası Oluştur: Makbuzun kayıttan hemen sonra görüntülenebilmesi ve yazdırılabilmesi için “Evet” seçeneği belirtilir. 2- Büro Otomasyonu Modülünde Yapılması Gereken Tanımlamalar E-SMM Evrak Numarası Tanımları • E-SMM için birbirini takip edecek numaralar tanımlanmalıdır. • Büro Otomasyonu modülü Servis  Sabit Tanımlar  Evrak No Tanımları bölümüne girilir. 3 haneli birim kodu yıl bilgisi ve 9 haneli numara tanımı yapılır. Ekran 6: E-SMM Evrak Numarası Tanımları • Tanımlanan numara SMM Borç işlem tipine bağlanır. Bu işlem için Şirket Bilgileri modülü, Servis İşlemleri  Sabit Tanımlar  Parametreler  Genel Parametreler  Büro Otomasyonu Genel Parametrelerine girilir. Ekran 7: Büro Otomasyonu Genel Parametreleri

• Bu bölümde Fiş Kalemleri Evrak No Bilgileri alanında bulunan SMM Borç satırı için daha önce tanımlanan Evrak numarası tanımı seçilir. 3-E-Serbest Meslek Makbuz girişi için Yeni Fiş Tanımı (*İSTEĞE BAĞLI*) • E-SMM fiş girişleri için mevcut olan 2-Borç fiş tipi kullanılabileceği gibi yeni fiş tipi isteğe bağlı olarak tanımlanabilir. • Yeni fiş tipi tanımı için Sistem Yönetimi (ETASQLSYS), Ortak Tanımlar  Fiş Tip tanımları  Muhasebe Büro Otomasyonu Fiş Tipi bölümüne giriş yapılır. • E-serbest Meslek Makbuzların girişi için yeni fiş tanımı yapılır. Ekran 8: Sistem Yönetimi, Fiş Tip Tanımları • Açılan yeni fiş tipinin fiş numarasını belirtmek için yeni evrak no tanımı yapılır. Bu işlem için, Büro Otomasyonu modülü Servis  Sabit Tanımlar  Evrak No Tanımları bölümüne girilir. Yeni Fiş tipi için evrak numara tanımı yapılır. Ekran 9: Büro Otomasyonu Modülü, Fiş Evrak No Tanımı

• Tanımlanan evrak numarası yeni tanımlanan fiş tipine bağlanır. Bu işlem için Büro Otomasyonu modülü, Servis  Sabit Tanımlar  Fiş Tip Tanımlamaları bölümünden ilgili Evrak no tanımı liste ekranından seçilir ve kayıt edilir. Ekran 10: Büro Otomasyonu, Fiş Tipi Tanımları 4- Mükellef Kart Tanımı • E-Serbest Meslek Makbuzların oluşturulması sırasında Mükellef defterlerine entegrasyon yapılarak İşletme/Muhasebe fişleri oluşturabilmek için, Büro Otomasyonu modülü, Kart/ Yeni Kart bölümünden Mükellef Kartı tanımlanır. Mükellef Kartı/ Ana Sayfa: • Mükellef Kodu, Unvanı, Defter Nevi, Vergi Dairesi Kodu, Vergi Dairesi Adı, Vergi No / T.C. Kimlik No bilgileri doldurulur. Ekran 11: Mükellef Kartı, Ana Sayfa

Mükellef Kartı / Adres Kimlik Bilgileri Sayfası: • Adres/Kimlik Bilgileri sayfasında mükellefin Adres Bilgileri ve e-posta bilgisi doldurulur. Ekran 12: Mükellef Kartı, Adres/Kimlik Bilgileri Mükellef Kartı/ Bağlantılar Sayfası: • Bağlantı Yapılacak Şirket Bilgileri: Entegrasyon yapılacak mükellef şirketi seçilir. • İşletme Bağlantısı İşlem Kodu: Ana Sayfa sekmesinde seçilen Defter Tipi; İşletme ise bu alanda İşlem Kodu doldurulur. • Muhasebe Bağlantısı İşlem Kodu: Ana Sayfa sekmesinde seçilen Defter Tipi; Bilanço ise bu alanda Muhasebe Bağlantı Hesapları doldurulur. Ekran 13: Büro Otomasyonu Modülü, Mükellef Kart Tanımı

5-Büro Otomasyonu Modülünde E-Serbest Makbuz Düzenlenmesi • E-serbest Meslek Makbuz düzenlenmesi için Büro Otomasyonu Modülü, Hareket  Yeni Fiş, 2-Borç veya tanımlandı ise 6-E-SMM fiş tipine girilir. Mükellef Kartı tanımlı olan, e-Serbest Meslek Makbuz Giriş Örneği: • Mükellef kartı seçilerek makbuz düzenleniyor ise, Mükellef Kartında; Vergi No/ T.C. Kimlik No, Adres Bilgileri vb. alanlar doldurulduğu için, bilgileri karttan otomatik alır. Ekran 14: Mükellef Kartı tanımlı olan, E-serbest Meslek Makbuz Örneği • Makbuzun F2->Kayıt butonu ile kayıt edilmesinden sonra, Belge No alanına otomatik olarak E-SMM elektronik belge numarası gelir. Ekran 15: Mükellef Kartı tanımlı olan, E-serbest Meslek Makbuz Örneği

• Büro Otomasyonu Genel parametrelerinde, Kayıt Sonrası E-SMM Dosyası Oluştur parametresi “Evet” olarak seçili ise, otomatik dosya oluşur Belge No alanına veya GİB e-Arşiv logosuna tıklayarak ile görüntüleme yapılabilir. Ekran 16: E-Serbest Meslek Makbuzu Mükellef Kartı açılmadan, e-Serbest Meslek Makbuzu düzenlenmesi • Mükellef kartı açılmadan makbuz düzenleniyorsa, Büro Otomasyonu modülü, Servis  Sabit Tanımlar  Saha Tanımları alanından ilgili fiş tipi seçilerek Vergi Dairesi Kodu, Vergi Dairesi Adı, Vergi No / T.C. Kimlik No, Adres Bilgileri vb. kutucukları işaretlenmelidir. Ekran 17: Büro Otomasyonu modülü, Saha Pozisyon Tanımları

Ekran 18: Mükellef Kartı tanımlı olmayan, E-serbest Meslek Makbuz Örneği Ekran 19: Mükellef Kartı tanımlı olmayan, E-serbest Meslek Makbuz Örneği 6- E-Serbest Meslek Makbuz Dosyasının Oluşturulması • Büro Otomasyonu Genel parametrelerinde, Kayıt Sonrası E-SMM Dosyası Oluştur parametresi “Evet” olarak belirlendi ise tekrar dosya oluşturma işlemi yapılmasına gerek yoktur. • Bu parametre “Hayır” olarak belirlendi ise; Büro Otomasyonu modülü, E-SMM  Makbuz Dosyası Oluşturma menüsüne girilir. • Bu bölüme girildikten sonra E-SMM oluşturulacak makbuzlara ait kriterler girilir. Örneğin İki Tarih Arası, Fiş Evrak Numarası veya Har. Evrak No gibi kriter aralıkları verilebilir. Ayrıca F8-Parametreler butonu ile Fiş tiplerine göre de kriter verilebilir. • Kriter verilmezse daha önce dosya oluşturulmayan tüm makbuzlar için dosya oluşturulur.

Ekran 20: E-Serbest Meslek Makbuz Dosyası Oluşturma 7- E-serbest Meslek Makbuzlarının Gönderilmesi • Büro Otomasyonu modülü, E-SMM  Makbuzları Gönderme menüsüne girilir. • Bu bölüme girildiğinde dosyası oluşturulan e-Serbest Meslek Makbuzları ekranda listelenir. • Gönderilmesi istenen e-Serbest Meslek Makbuzlarının Onay kutucuğu işaretlenerek F2-Gönderme butonu ile gönderimi sağlanır. Ekran 21: E-Serbest Meslek Makbuz Gönderme